Nakliye, dolandırıcılığa açık bir sektördür: taraflar birbirini tanımaz, iş genellikle tek seferliktir, ödeme çoğu zaman iş bitmeden yapılır ve yük fiziksel olarak karşı tarafın eline geçer. Aşağıda en sık karşılaşılan yöntemler ve her birine karşı somut önlemler var.
1. Kapora avı
En yaygın yöntem. Piyasanın çok altında fiyat verilir, 'aracı ayırtmak için' kapora istenir. Para gönderildikten sonra telefonlar kapanır. Bazen kapora küçük tutulur — mağdur şikâyet etmeye değmeyeceğini düşünsün diye.
Korunma
Elden veya havaleyle kapora vermeyin. Ödemeyi teslimata kadar bloke tutan bir güvence hesabı kullanın. Para hiçbir aşamada doğrudan taşıyıcının hesabına gitmemelidir.
2. Piyasa dışı ucuz fiyat
Diğer tekliflerin yarısı fiyat veren ilanlar, ya dolandırıcılıktır ya da işin ortasında ek ücret çıkaracak bir tuzaktır. Nakliyenin sabit maliyetleri bellidir; yakıt, sürücü ve amortisman altında fiyat verilemez.
Korunma
Aldığınız teklifleri karşılaştırın. Ortalamanın belirgin altındaki tek bir teklif, fırsat değil uyarı işaretidir.
3. Sahte belge
Sahte yetki belgesi fotoğrafı, başkasına ait ruhsat veya düzenlenmiş sigorta poliçesi gönderilebilir. Belgenin kendisini görmek yetmez; doğrulanmış olması gerekir.
Korunma
Belgeleri platform tarafından incelenip onaylanmış taşıyıcılarla çalışın. Belge numarasını, plakayı ve vergi numarasını karşılaştırın.
4. Platform dışına çekme
'Komisyon ödemeyelim, bana direkt ulaşın' teklifi cazip görünür. Ancak platform dışına çıktığınızda ödeme güvencesi, belge doğrulaması, hakemlik ve sicil koruması da devre dışı kalır. Dolandırıcıların ilk hamlesi genellikle budur.
Korunma
Anlaşma öncesi telefon numarası veya IBAN paylaşma taleplerini kabul etmeyin ve bildirin. Bu kural sizi korumak için vardır.
5. Rehin alma
Yük alındıktan sonra, teslim aşamasında anlaşılandan yüksek ücret talep edilir. Eşyalarınız araçtadır; pazarlık gücünüz kalmamıştır.
Korunma
Fiyatın yazılı ve bağlayıcı olduğu bir anlaşma yapın. Ödemenin blokede olduğu sistemlerde bu yöntem işlemez: taşıyıcı ancak anlaşılan tutarı alabilir.
6. Sahte yorum ve referans
Yorumların satın alınabildiği veya sahte hesaplarla yazılabildiği platformlarda puanlar anlamsızlaşır.
Korunma
Yorumun yalnızca tamamlanmış ve ödemesi yapılmış işlerden yazılabildiği sistemleri tercih edin. Bu durumda sahte yorum yazmak için gerçekten iş yapmak ve komisyon ödemek gerekir — ekonomik olarak anlamsızdır.
7. Yükün 'kaybolması'
Özellikle yüksek değerli yüklerde, aracın teslim adresine hiç ulaşmaması söz konusu olabilir.
Korunma
Yükleme fotoğrafı, sevkiyat takibi ve teslim kodu isteyin. Yüksek değerli yüklerde nakliyat sigortası yaptırın — taşıyıcının poliçesi varsa kapsamını, yoksa kendi poliçenizi önceden netleştirin.
8. Ödeme sonrası kaybolma
İş tamamlanmadan tam ödeme yapıldığında, taşıyıcının işi yarım bırakma veya hiç yapmama riski doğar.
En etkili tek önlem
Parayı iş bitmeden karşı tarafa vermeyin. Teslimatı gördükten sonra ödemenin serbest kaldığı bir sistem, yukarıdaki sekiz yöntemin altını birden etkisiz hâle getirir.
Sık sorulanlar
Nakliyeciye kapora vermeli miyim?
+
Elden veya havaleyle kapora vermekten kaçının. Kapora dolandırıcılığı sektördeki en yaygın yöntemdir: para alındıktan sonra araç gelmez ve iletişim kesilir. Ödemeyi güvence hesabında tutan bir platform kullanmak bu riski tamamen ortadan kaldırır.
Nakliyecinin gerçek olduğunu nasıl anlarım?
+
Yetki belgesi (K1, K3, C2) numarasını, vergi numarasını ve araç plakasını isteyin. Belgeleri doğrulanmış taşıyıcılarla çalışın. Yalnızca cep telefonu numarası veren, belge göstermeyen kişilerden uzak durun.